علت گرم نکردن کولر گازی چیست؟ بررسی ۲۰ علت + راه‌حل
با شروع فصل سرما، بسیاری از کاربران برای گرم‌کردن محیط از حالت گرمایش کولر گازی استفاده می‌کنند؛ اما گاهی دستگاه با وجود روشن بودن، باد گرم تولید نمی‌کند یا گرمای خروجی آن برای افزایش دمای محیط کافی نیست. علت گرم نکردن کولر گازی همیشه به خرابی جدی دستگاه مربوط نمی‌شود و ممکن است مشکلات ساده‌ای مانند فعال نبودن حالت Heat، تنظیم دمای نامناسب، کثیف بودن فیلترهای هوا یا بسته بودن مسیر گردش هوا باعث بروز این وضعیت شده باشند. به همین دلیل، پیش از اقدام برای تعمیر دستگاه باید تنظیمات و شرایط عملکرد آن به‌درستی بررسی شوند.
در ادامه این مقاله از سایت جنرال شکار، مهم‌ترین دلایل گرم نکردن کولر گازی را بررسی می‌کنیم و برای هرکدام راه‌حل مناسبی ارائه می‌دهیم. اگر کولر گازی شما روشن می‌شود اما محیط را گرم نمی‌کند، تا پایان این مطلب همراه ما باشید تا بتوانید علت گرم نکردن کولر گازی را دقیق‌تر تشخیص دهید.
علت‌های گرم نکردن کولر گازی
مهم‌ترین مواردی که می‌توانند علت گرم نکردن کولر گازی باشند عبارت‌اند از:
- تنظیم نبودن کولر گازی روی حالت گرمایش (Heat)
- تنظیم دمای نامناسب
- کثیف یا مسدود بودن فیلترهای هوا
- کثیف بودن کویل پنل داخلی
- کثیف بودن کویل یونیت خارجی
- کمبود یا نشتی گاز مبرد
- یخ‌زدگی بیش از حد یونیت خارجی
- خرابی سیستم دیفراست
- خرابی یا گیرکردن شیر چهارطرفه
- خرابی سنسور دمای محیط یا سنسور کویل
- خرابی فن یونیت داخلی
- خرابی فن یونیت خارجی
- خرابی خازن راه‌انداز
- ضعیف شدن یا خرابی کمپرسور
- گرفتگی لوله مویی یا شیر انبساط
- انسداد یا تاخوردگی لوله‌های مسی
- خرابی برد الکترونیکی
- نوسان یا پایین بودن ولتاژ برق
- نامناسب بودن ظرفیت کولر گازی برای محیط
- سرویس نشدن دستگاه برای مدت طولانی
بررسی علت های گرم نکرد کولر گازی
۱. تنظیم نبودن کولر گازی روی حالت گرمایش
یکی از ساده‌ترین دلایل گرم نکردن کولر گازی، انتخاب اشتباه حالت عملکرد است. اگر دستگاه روی حالت‌های Cool، Fan یا Dry قرار داشته باشد، نمی‌تواند هوای گرم تولید کند.
راه‌حل: دکمه Mode را روی کنترل فشار دهید تا علامت خورشید یا عبارت Heat نمایش داده شود. سپس چند دقیقه منتظر بمانید تا دستگاه فرایند گرمایش را آغاز کند.
۲. تنظیم دمای نامناسب
اگر دمای انتخاب‌شده با دمای محیط برابر یا از آن کمتر باشد، کمپرسور فرمان شروع گرمایش را دریافت نمی‌کند. این اشتباه می‌تواند تصور خرابی دستگاه را ایجاد کند.
راه‌حل: دمای کولر را روی حدود ۲۴ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنید. برای آزمایش عملکرد دستگاه می‌توانید موقتاً دما را چند درجه بالاتر از دمای اتاق قرار دهید.
۳. کثیف یا مسدود بودن فیلترهای هوا
تجمع گردوغبار روی فیلترهای پنل داخلی، جریان هوا را کاهش می‌دهد و مانع توزیع مناسب گرما در محیط می‌شود. در این وضعیت ممکن است دستگاه گرم باشد، اما باد کافی از پنل خارج نشود.
راه‌حل: دستگاه را خاموش کنید، فیلترها را بیرون بیاورید و با آب ولرم بشویید. پس از خشک‌شدن کامل، آن‌ها را دوباره در محل خود نصب کنید.
۴. کثیف بودن کویل پنل داخلی
آلودگی سطح کویل داخلی، انتقال حرارت را مختل کرده و باعث کاهش دمای باد خروجی می‌شود. ادامه این وضعیت می‌تواند مصرف برق و فشار واردشده به دستگاه را افزایش دهد.
راه‌حل: کویل داخلی باید با مواد و ابزار مناسب تمیز شود. برای جلوگیری از آسیب‌دیدن پره‌ها و قطعات الکترونیکی، بهتر است شست‌وشوی تخصصی توسط سرویس‌کار انجام گیرد.
۵. کثیف بودن کویل یونیت خارجی
در حالت گرمایش، یونیت خارجی باید گرمای موجود در هوای بیرون را جذب کند. نشستن گردوغبار، دوده یا برگ روی کویل خارجی، این فرایند را مختل می‌کند و می‌تواند علت گرم نکردن کولر گازی باشد.
راه‌حل: برق دستگاه را قطع کرده و موانع اطراف یونیت خارجی را بردارید. شست‌وشوی عمیق کویل و صاف‌کردن پره‌های آسیب‌دیده باید به سرویس‌کار سپرده شود.
۶. کمبود یا نشتی گاز مبرد
گاز مبرد عامل اصلی انتقال حرارت در کولر گازی است. کاهش مقدار گاز بر اثر نشتی، توان گرمایشی را کم می‌کند و ممکن است با باد ولرم، کارکرد مداوم کمپرسور یا یخ‌زدگی لوله‌ها همراه باشد.
راه‌حل: ابتدا محل نشتی باید با تجهیزات مخصوص پیدا و تعمیر شود. سپس مدار وکیوم شده و دقیقاً به میزان تعیین‌شده برای دستگاه شارژ گاز شود؛ شارژ گاز بدون رفع نشتی راه‌حل اصولی نیست.
۷. یخ‌زدگی بیش از حد یونیت خارجی
تشکیل مقدار محدودی برفک روی یونیت خارجی در هوای سرد طبیعی است؛ اما یخ‌زدگی شدید و ماندگار، گردش هوا و تبادل حرارت را کاهش می‌دهد و عملکرد گرمایشی را مختل می‌کند.
راه‌حل: مسیر گردش هوا و میزان آلودگی کویل بررسی شود. از ریختن آب جوش یا شکستن یخ با اجسام تیز خودداری کنید و در صورت تداوم یخ‌زدگی، سیستم دیفراست و مقدار گاز دستگاه را بررسی کنید.
۸. خرابی سیستم دیفراست
سیستم دیفراست برای ذوب‌کردن برفک یونیت خارجی طراحی شده است. خرابی سنسور، برد یا بخش‌های مرتبط با این سیستم باعث باقی‌ماندن یخ روی کویل و افت تدریجی گرمایش می‌شود.
راه‌حل: سنسور دیفراست، اتصالات و فرمان‌های برد باید توسط تعمیرکار آزمایش شوند. قطعه معیوب متناسب با نتیجه عیب‌یابی تعمیر یا تعویض خواهد شد.
۹. خرابی یا گیرکردن شیر چهارطرفه
شیر چهارطرفه مسیر حرکت گاز مبرد را میان حالت سرمایش و گرمایش تغییر می‌دهد. اگر این شیر یا بوبین آن خراب شود، دستگاه نمی‌تواند چرخه را به حالت گرمایشی منتقل کند.
راه‌حل: بوبین، ولتاژ ورودی و عملکرد مکانیکی شیر باید بررسی شود. تعویض شیر چهارطرفه نیازمند تخلیه گاز، جوشکاری تخصصی، وکیوم و شارژ مجدد مدار است.
۱۰. خرابی سنسور دمای محیط یا سنسور کویل
سنسورها اطلاعات دما را به برد ارسال می‌کنند. ارسال اطلاعات اشتباه ممکن است باعث خاموش‌شدن زودهنگام کمپرسور، شروع نشدن گرمایش یا عملکرد نامنظم دستگاه شود.
راه‌حل: مقاومت سنسورها باید با ابزار اندازه‌گیری و جدول فنی دستگاه مقایسه شود. در صورت خرابی، سنسور باید با قطعه سازگار تعویض شود.
۱۱. خرابی فن یونیت داخلی
فن داخلی وظیفه انتقال هوای گرم از روی کویل به فضای اتاق را بر عهده دارد. خرابی موتور فن، برد فن یا گیرکردن پروانه باعث کاهش یا قطع باد خروجی می‌شود.
راه‌حل: ابتدا آزاد بودن پروانه و تنظیمات سرعت فن بررسی شود. آزمایش موتور، خازن فن و مدار مربوط به آن باید توسط تعمیرکار انجام شود.
۱۲. خرابی فن یونیت خارجی
فن یونیت خارجی جریان لازم برای تبادل حرارت را فراهم می‌کند. کار نکردن این فن، فشار غیرعادی در مدار ایجاد کرده و باعث کاهش گرمایش یا توقف کمپرسور می‌شود.
راه‌حل: پروانه، موتور فن، سیم‌کشی، خازن و فرمان برد بررسی شوند. تا زمان رفع خرابی بهتر است دستگاه روشن نماند؛ زیرا احتمال آسیب‌دیدن کمپرسور وجود دارد.
۱۳. خرابی خازن راه‌انداز
در کولرهای غیراینورتر، خازن معیوب می‌تواند مانع راه‌اندازی صحیح کمپرسور یا موتور فن شود. در این حالت ممکن است دستگاه صدای غیرعادی تولید کند، اما گرمایی ایجاد نشود.
راه‌حل: ظرفیت خازن باید پس از قطع کامل برق و تخلیه ایمن آن اندازه‌گیری شود. خازن خراب باید با نمونه‌ای دارای ظرفیت و ولتاژ یکسان تعویض شود.
۱۴. ضعیف شدن یا خرابی کمپرسور
کمپرسور قلب چرخه تبرید است و گاز مبرد را در مدار به گردش درمی‌آورد. ضعف مکانیکی، خرابی سیم‌پیچ یا روشن نشدن کمپرسور از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین دلایل گرم نکردن دستگاه است.
راه‌حل: جریان مصرفی، فشار مدار، سیم‌پیچ‌ها و قطعات راه‌انداز باید آزمایش شوند. تعمیر یا تعویض کمپرسور فقط پس از عیب‌یابی دقیق و تأیید خرابی انجام شود.
۱۵. گرفتگی لوله مویی یا شیر انبساط
لوله مویی یا شیر انبساط مقدار عبور مبرد را کنترل می‌کند. گرفتگی این بخش، گردش گاز را مختل کرده و باعث کاهش گرمایش، اختلاف فشار غیرطبیعی یا یخ‌زدگی موضعی می‌شود.
راه‌حل: فشار مدار و دمای لوله‌ها باید توسط تعمیرکار بررسی شود. برای برطرف‌کردن گرفتگی ممکن است شست‌وشوی مدار، تعویض فیلتر درایر یا تعویض قطعه لازم باشد.
۱۶. انسداد یا تاخوردگی لوله‌های مسی
تاخوردگی، له‌شدگی یا گرفتگی لوله‌های مسی، حرکت گاز مبرد را محدود می‌کند. این مشکل معمولاً به دلیل نصب غیراصولی، جابه‌جایی دستگاه یا ورود آلودگی به مدار رخ می‌دهد.
راه‌حل: مسیر لوله‌کشی باید از نظر آسیب ظاهری و اختلاف فشار بررسی شود. قسمت معیوب لوله باید اصلاح یا تعویض شده و سپس مدار وکیوم و شارژ شود.
۱۷. خرابی برد الکترونیکی
برد الکترونیکی فرمان فعالیت کمپرسور، فن‌ها، شیر چهارطرفه و سنسورها را صادر می‌کند. خرابی رله‌ها یا اجزای برد ممکن است چرخه گرمایش را به‌طور کامل متوقف کند.
راه‌حل: ابتدا برق ورودی، سیم‌کشی و قطعات تحت فرمان برد بررسی شوند. تعمیر یا تعویض برد باید توسط متخصص الکترونیک انجام شود تا از تعویض غیرضروری آن جلوگیری شود.
۱۸. نوسان یا پایین بودن ولتاژ برق
ولتاژ پایین یا نوسان شدید می‌تواند مانع راه‌اندازی کمپرسور شود یا دستگاه را وارد حالت محافظتی کند. این وضعیت در کولرهای اینورتر ممکن است با نمایش کد خطا همراه باشد.
راه‌حل: ولتاژ برق هنگام روشن‌شدن دستگاه اندازه‌گیری شود. در صورت وجود نوسان، علت مشکل برق ساختمان برطرف شده و از محافظ استاندارد و متناسب با توان کولر استفاده شود.
۱۹. نامناسب بودن ظرفیت کولر گازی برای محیط
اگر ظرفیت دستگاه نسبت به متراژ، ارتفاع سقف، تعداد پنجره‌ها یا میزان اتلاف حرارت کم باشد، کولر بدون توقف کار می‌کند اما نمی‌تواند محیط را به دمای مطلوب برساند.
راه‌حل: ظرفیت موردنیاز باید با توجه به شرایط واقعی ساختمان محاسبه شود. همچنین عایق‌بندی پنجره‌ها، بستن مسیرهای ورود هوای سرد و کاهش اتلاف حرارت می‌تواند عملکرد را بهتر کند.
۲۰. سرویس نشدن دستگاه برای مدت طولانی
سرویس‌نکردن به‌تنهایی یک خرابی مشخص نیست، اما زمینه تجمع آلودگی، شل‌شدن اتصالات، کاهش جریان هوا و تشخیص‌ندادن نشتی‌های کوچک را فراهم می‌کند. مجموعه این مشکلات می‌تواند علت گرم نکردن کولر گازی باشد.
راه‌حل: پیش از شروع فصل سرما، فیلترها، کویل‌ها، فن‌ها، اتصالات برق، فشار گاز و عملکرد کلی دستگاه بررسی شوند. سرویس دوره‌ای به حفظ توان گرمایشی و پیشگیری از خرابی‌های پرهزینه کمک می‌کند.
جمع‌بندی
علت گرم نکردن کولر گازی می‌تواند از یک تنظیم ساده مانند فعال نبودن حالت Heat یا انتخاب دمای نامناسب شروع شود و تا مشکلات فنی مانند کمبود گاز مبرد، خرابی شیر چهارطرفه، سنسورها، فن‌ها، کمپرسور یا برد الکترونیکی ادامه پیدا کند. به همین دلیل، بهتر است ابتدا تنظیمات کنترل، تمیزی فیلترها و وضعیت جریان هوا بررسی شود و در صورت برطرف‌نشدن مشکل، دستگاه توسط تعمیرکار متخصص عیب‌یابی شود.
سرویس دوره‌ای، تمیزکردن منظم فیلترها و توجه به علائمی مانند باد ولرم، یخ‌زدگی یونیت خارجی، صدای غیرعادی یا کارکرد مداوم کمپرسور، از بروز خرابی‌های جدی جلوگیری می‌کند. همچنین تعمیر بخش‌هایی مانند مدار گاز، شیر چهارطرفه، کمپرسور و برد باید به متخصص سپرده شود؛ زیرا اقدام غیراصولی ممکن است هزینه تعمیر دستگاه را افزایش دهد.